Een dakraam brengt daglicht en frisse lucht naar een zolderkamer, slaapkamer of werkkamer onder een schuin dak. Omdat hiervoor een opening in het geïsoleerde dak wordt gemaakt, kan een verkeerde keuze echter ook leiden tot warmteverlies, tocht of oververhitting.
Bij het vergelijken van dakramen is het daarom niet voldoende om uitsluitend naar de afmetingen en uitstraling te kijken. De isolatiewaarde van het complete raam, de kwaliteit van de montage, de oriëntatie en de mogelijkheden voor ventilatie en zonwering bepalen samen hoe comfortabel en energiezuinig de ruimte wordt.
Kijk naar het complete dakraam
De isolerende werking van een dakraam wordt uitgedrukt met een U-waarde. Hoe lager deze waarde, hoe minder warmte er via het raam verloren gaat.
Bij productspecificaties kun je verschillende U-waarden tegenkomen:
- Ug-waarde: de isolatiewaarde van uitsluitend het glas;
- Uf-waarde: de isolatiewaarde van het kozijn;
- Uw-waarde: de isolatiewaarde van het complete raam, inclusief glas en kozijn.
Voor een goede vergelijking is vooral de Uw-waarde belangrijk. Twee dakramen met vergelijkbaar glas kunnen door verschillen in kozijn, afstandhouders en constructie toch een andere totale isolatiewaarde hebben.
Controleer ook onder welke meetvoorwaarden de waarden zijn vastgesteld. Vergelijk bij voorkeur producten waarvan de specificaties op dezelfde manier zijn berekend.
HR++-glas of tripleglas?
Oudere dakramen kunnen nog enkelglas of gewoon dubbelglas bevatten. Deze glassoorten isoleren aanzienlijk minder goed dan modern HR++- of tripleglas.
HR++-glas
HR++-glas bestaat uit twee glasplaten met daartussen een isolerend gas en een warmtereflecterende coating. Het biedt een goede balans tussen isolatie, gewicht, lichtinval en prijs.
Tripleglas
Tripleglas bestaat uit drie glasplaten en isoleert doorgaans beter. Het is wel dikker en zwaarder. Daardoor moet het kozijn en de volledige raamconstructie hiervoor geschikt zijn.
Kies niet automatisch voor de glassoort met de meeste lagen. Bekijk de Uw-waarde van het complete dakraam en let ook op:
- de isolerende eigenschappen van het kozijn;
- de hoeveelheid daglicht die het glas doorlaat;
- hoeveel zonnewarmte het glas binnenlaat;
- geluidswering;
- veiligheidsglas aan de binnenzijde;
- het totale gewicht van de constructie.
Bij vervanging van een bestaand dakraam is het vaak verstandiger om het volledige raam te vernieuwen dan uitsluitend het glas. Een oud kozijn kan namelijk minder goed isoleren en versleten rubbers of aansluitingen bevatten.
De montage bepaalt een groot deel van het resultaat
Zelfs een dakraam met een lage U-waarde kan slecht presteren wanneer het niet zorgvuldig wordt gemonteerd. Rond het raam moet de aansluiting op de dakisolatie, dampremmende laag en dakbedekking volledig kloppen.
Let bij de montage op:
- een isolerend aansluitframe rond het raam;
- een goede aansluiting op de dakisolatie;
- een zorgvuldig aangebrachte dampremmende folie aan de binnenzijde;
- een waterkerende aansluiting aan de buitenzijde;
- passende gootstukken voor het type dakbedekking;
- correcte afwatering rondom het raam;
- luchtdichte aansluitingen zonder ongewenste kieren.
Ontbreekt de isolatie rondom het kozijn, dan kan daar een koudebrug ontstaan. Dit geeft plaatselijk warmteverlies en kan condensvorming veroorzaken.
Gebruik tochtstrips of isolatietape niet als permanente oplossing voor een verkeerd gemonteerd dakraam. Zulke materialen kunnen kleine, normale aansluitingen verbeteren, maar lossen een constructief montageprobleem niet op.
Kies de afmetingen zorgvuldig
Een groter dakraam zorgt voor meer daglicht, maar vergroot ook het glasoppervlak waardoor warmte naar buiten kan verdwijnen of zonnewarmte naar binnen kan komen. Het grootste beschikbare model is daarom niet automatisch de meest energiezuinige keuze.
Bepaal hoeveel licht en uitzicht de ruimte werkelijk nodig heeft. Houd daarbij rekening met:
- de grootte en functie van de kamer;
- de hellingshoek van het dak;
- de hoogte waarop het raam wordt geplaatst;
- de oriëntatie van het dakvlak;
- aanwezige bomen en gebouwen;
- andere ramen in de ruimte;
- de behoefte aan ventilatie;
- de mogelijkheid om zonwering te plaatsen.
Meerdere kleinere dakramen kunnen het licht gelijkmatiger verdelen dan één groot raam. Daar staan meer kozijnranden en aansluitingen tegenover. Laat daarom de complete situatie meewegen.
De oriëntatie beïnvloedt licht en warmte
De ligging van het dakraam bepaalt hoeveel direct zonlicht binnenvalt.
Dakraam op het noorden
Een dakraam aan de noordzijde geeft meestal gelijkmatig, diffuus daglicht. De kans op sterke opwarming door directe zon is relatief klein. Dit kan prettig zijn in een werkkamer of atelier.
Dakraam op het zuiden
Aan de zuidzijde kan in de winter zonnewarmte binnenkomen. Tijdens warme perioden bestaat echter een groter risico op oververhitting. Effectieve buitenzonwering is hier belangrijk.
Dakraam op het oosten
Een raam aan de oostzijde ontvangt vooral ochtendzon. Een slaapkamer kan daardoor vroeg opwarmen en licht worden. Verduistering en zonwering kunnen dan gewenst zijn.
Dakraam op het westen
De westzijde krijgt middag- en avondzon wanneer de buitentemperatuur vaak al hoog is. Hierdoor kan een zolderkamer aan het einde van de dag sterk opwarmen.
De werkelijke zonbelasting hangt ook af van de dakhelling, omliggende bebouwing, bomen en het seizoen. Beoordeel daarom de specifieke situatie en niet alleen de windrichting.
Buitenzonwering werkt beter tegen hitte
Wanneer zonlicht eenmaal door het glas is gekomen, verandert het binnenshuis in warmte. Binnenzonwering kan fel licht beperken en de kamer verduisteren, maar houdt de warmte minder effectief buiten.
Buitenzonwering onderschept een groot deel van de zonnestraling voordat deze het glas bereikt. Mogelijke oplossingen zijn:
- een buitenzonwering van gaasdoek;
- een screen;
- een buitenrolluik;
- zonwerend glas;
- automatische zonwering met een zon- of temperatuursensor.
Een buitenrolluik kan naast zonwering ook verduistering en extra geluidsdemping bieden. Controleer wel of het product geschikt is voor het betreffende merk en type dakraam.
Automatische bediening kan handig zijn bij hoge of moeilijk bereikbare ramen. Zorg dat handmatige bediening of noodbediening mogelijk blijft wanneer de stroom uitvalt of een sensor niet werkt.
Binnenzonwering blijft nuttig
Hoewel binnenzonwering minder effectief is tegen warmte, heeft deze wel andere functies. Een verduisterend rolgordijn is bijvoorbeeld prettig in een slaapkamer. Een lichtdoorlatend plisségordijn kan hinderlijke schittering verminderen zonder de kamer volledig donker te maken.
Kies de zonwering daarom op basis van het doel:
- buitenzonwering voor het beperken van zonnewarmte;
- binnenzonwering voor privacy, sfeer en lichtregeling;
- verduistering voor slaapkamers;
- een combinatie wanneer zowel hitte als licht moet worden geregeld.
Ventileren en luchten zijn niet hetzelfde
Een dakraam dat open kan, is handig om een ruimte kort en krachtig te luchten. Dit is echter niet hetzelfde als permanente ventilatie.
Bij luchten zet je het raam gedurende een beperkte periode verder open om snel veel lucht te verversen. Ventilatie zorgt dag en nacht voor een voortdurende aan- en afvoer van verse lucht.
Een ventilatierooster in een dakraam kan onderdeel zijn van natuurlijke ventilatie, maar veroorzaakt niet volledig zonder warmteverlies een constante luchtstroom. Zelfregelende roosters kunnen de toevoer beter doseren. Een ventilatiesysteem met warmteterugwinning beperkt het warmteverlies nog verder.
Stem het dakraam daarom af op het bestaande ventilatiesysteem van de woning. Maak bij een renovatie niet alle naden en kieren dicht zonder tegelijk te controleren hoe voldoende verse lucht binnenkomt.
Gebruik het dakraam slim in de zomer
Op warme dagen kan een dakraam helpen om opgestegen warme lucht af te voeren. Dit werkt vooral wanneer koelere lucht via een lager gelegen raam of rooster naar binnen kan komen.
Open ramen bij voorkeur wanneer het buiten koeler is dan binnen, bijvoorbeeld vroeg in de ochtend, later op de avond of ’s nachts. Houd overdag ramen en buitenzonwering gesloten wanneer de buitentemperatuur hoger is.
Veiligheid blijft belangrijk. Laat een dakraam niet onbeheerd openstaan wanneer regen wordt verwacht of wanneer het raam gemakkelijk vanaf buiten bereikbaar is. Een regensensor kan bij elektrisch bediende modellen helpen.
Condens is niet altijd een defect aan het raam
Condens aan de binnenzijde ontstaat wanneer warme, vochtige binnenlucht in aanraking komt met een koud oppervlak. Dit kan wijzen op onvoldoende ventilatie, een hoge luchtvochtigheid of een koudebrug rond het dakraam.
Controleer bij terugkerende condens:
- of ventilatieroosters open en schoon zijn;
- of de ruimte voldoende wordt verwarmd;
- of vocht uit badkamer of keuken goed wordt afgevoerd;
- of de aansluiting rondom het raam geïsoleerd is;
- of rubbers en kitnaden nog intact zijn.
Condens aan de buitenzijde van goed isolerend glas kan juist voorkomen doordat de buitenruit koud blijft. Dat hoeft geen teken van een defect te zijn.
Vocht tussen de glasplaten wijst doorgaans wel op een lek in de isolerende beglazing. Laat dit door een vakman beoordelen.
Onderhoud voorkomt onnodig warmteverlies
Een dakraam wordt blootgesteld aan regen, wind, zon en vuil. Regelmatig onderhoud helpt de afdichting en bediening goed te houden.
Controleer jaarlijks:
- afsluitrubbers en kierdichting;
- kitnaden en aansluitingen;
- gootstukken en afwateringskanalen;
- scharnieren en sluitpunten;
- het houten of kunststof kozijn;
- ventilatieroosters;
- buitenzonwering en rolluiken.
Verwijder bladeren en vuil rondom het raam zodat regenwater goed kan worden afgevoerd. Behandel houten kozijnen volgens de onderhoudsvoorschriften van de fabrikant.
Wanneer is vervanging verstandig?
Een oud dakraam hoeft niet bij het eerste gebruiksspoor vervangen te worden. Losse rubbers, een versleten afwerking of problemen met het beslag kunnen soms worden hersteld.
Vervanging kan verstandiger zijn wanneer:
- het raam nog enkelglas of oud dubbelglas heeft;
- het kozijn rot of ernstig beschadigd is;
- er blijvende lekkage optreedt;
- onderdelen niet meer verkrijgbaar zijn;
- het raam moeilijk sluit;
- er veel tocht langs het kozijn komt;
- de aansluiting op de dakisolatie tekortschiet;
- je het dak toch volledig gaat isoleren of renoveren.
Een dakrenovatie is een logisch moment om het dakraam mee te nemen. De isolatie, dampremming en waterkering kunnen dan in één keer zorgvuldig op elkaar worden aangesloten.
Checklist voor een energiezuinig dakraam
Vraag bij het vergelijken of aanvragen van offertes naar:
- de Uw-waarde van het complete dakraam;
- het type isolatieglas;
- de isolatiewaarde van het kozijn;
- de kierdichting;
- het isolerende aansluitframe;
- de dampremmende en waterkerende aansluiting;
- passende gootstukken;
- de mogelijkheden voor buitenzonwering;
- ventilatie en bediening;
- garantie op product en montage.
Een energiezuinig dakraam is dus niet alleen een ruit met goed isolerend glas. Pas wanneer glas, kozijn, montage, zonwering en ventilatie op elkaar zijn afgestemd, profiteer je van meer daglicht zonder onnodig warmteverlies of oververhitting.
Lees ook
- Duurzame lichtkoepel kiezen: let op isolatie en levensduur
- Woning verkopen met HR++-glas: zo presenteer je de voordelen
- Slim koel wonen zonder energieschrik
Vind je onze artikelen handig?
Voeg Energie-winkels.nl toe als voorkeursbron in Google en zie onze artikelen vaker terug in Google.
