Infraroodpanelen als verwarming: wanneer zijn ze geschikt?

Infraroodpanelen worden vaak genoemd als comfortabele en energiezuinige vorm van elektrische verwarming. Je kunt ze aan de wand of het plafond bevestigen en gericht gebruiken in bijvoorbeeld de zithoek, badkamer of thuiswerkplek. Maar zijn infraroodpanelen werkelijk geschikt om je hele woning mee te verwarmen?

Dat hangt sterk af van de isolatie van je woning, de ruimte waarin je het paneel gebruikt en de tijd dat de verwarming aanstaat. In veel woningen zijn infraroodpanelen vooral interessant als plaatselijke bijverwarming. Ze kunnen dan warmte bieden zonder dat je meteen een volledige kamer hoeft op te warmen.

Hoe werkt een infraroodpaneel?

Een infraroodpaneel werkt op elektriciteit en geeft stralingswarmte af. Een radiator verwarmt voornamelijk de lucht, waarna deze warme lucht door de ruimte circuleert. Een infraroodpaneel richt de warmte vooral op mensen, meubels, vloeren en andere oppervlakken binnen zijn bereik.

De warmte is enigszins vergelijkbaar met zonlicht op een koele dag. De luchttemperatuur kan relatief laag zijn, terwijl het binnen het bereik van het paneel toch behaaglijk aanvoelt. Zodra je buiten het bereik van de straling gaat zitten, merk je meestal snel dat het minder warm is.

Een infraroodpaneel verwarmt daarom niet automatisch iedere hoek van een kamer. De plaatsing en het vermogen zijn belangrijk voor het uiteindelijke comfort.

Waar kun je infraroodpanelen gebruiken?

Infraroodpanelen kunnen aan een wand of plafond worden gemonteerd. Er bestaan ook verplaatsbare uitvoeringen, al moeten deze altijd stabiel en volgens de instructies van de fabrikant worden geplaatst.

Ze worden onder andere gebruikt in:

• Badkamers.
• Thuiswerkplekken.
• Slaapkamers.
• Zithoeken.
• Hobbykamers.
• Serres.
• Praktijkruimtes.
• Ruimtes die slechts kort worden gebruikt.

Vooral in een ruimte waar je maar enkele uren per dag aanwezig bent, kan gerichte verwarming praktisch zijn. Je hoeft dan niet noodzakelijk de volledige kamer langdurig op temperatuur te brengen.

Infraroodpanelen in de badkamer

Een badkamer wordt vaak maar korte tijd achter elkaar gebruikt. Een snel opwarmend infraroodpaneel kan daarom aangenaam zijn tijdens het douchen, afdrogen en aankleden.

Kies uitsluitend een paneel dat geschikt is voor gebruik in een vochtige ruimte. Let daarbij op de vereiste IP-beschermingsklasse en de zones waarin elektrische apparatuur geplaatst mag worden. Niet ieder paneel mag direct bij een douche, bad of wastafel worden gemonteerd.

Laat bij twijfel de elektrische aansluiting en plaatsing beoordelen door een erkende installateur. Alleen een stekker in het stopcontact steken is niet bij iedere badkamer of installatie voldoende veilig.

Geschikt als verwarming voor de thuiswerkplek

Een infraroodpaneel kan ook interessant zijn voor een thuiswerkplek. Wanneer je alleen in een werkkamer zit, is het niet altijd nodig om de hele woning extra te verwarmen. Een gericht paneel boven of bij de werkplek kan dan plaatselijk comfort bieden.

Het voordeel ontstaat vooral wanneer je daardoor de hoofdverwarming lager kunt zetten. Staat de cv-installatie ondertussen op dezelfde temperatuur door te verwarmen, dan komt het stroomverbruik van het infraroodpaneel boven op het bestaande energieverbruik.

Gebruik daarom bij voorkeur een thermostaat, tijdschakelaar of aanwezigheidssensor. Zo blijft het paneel niet onnodig aanstaan wanneer de werkplek niet wordt gebruikt.

Kunnen infraroodpanelen de cv vervangen?

In de meeste bestaande woningen zijn infraroodpanelen geen volwaardige vervanging voor de centrale verwarming. Dat kan anders zijn bij een zeer goed geïsoleerde woning met een bijzonder lage warmtevraag.

Wil je een volledige woning met infraroodpanelen verwarmen, dan zijn doorgaans meerdere panelen nodig. Deze gebruiken allemaal elektriciteit. Bovendien moet afzonderlijk een oplossing worden gevonden voor warm tapwater, omdat een infraroodpaneel geen water voor de douche of keuken verwarmt.

Een warmtepomp gebruikt eveneens elektriciteit, maar haalt daarnaast warmte uit de buitenlucht, bodem of ventilatielucht. Daardoor kan een warmtepomp met dezelfde hoeveelheid stroom meer warmte leveren dan directe elektrische verwarming.

Laat daarom eerst een warmteverliesberekening maken voordat je de cv-installatie verwijdert of infraroodpanelen als hoofdverwarming kiest.

Zijn infraroodpanelen energiezuinig?

Een infraroodpaneel zet elektriciteit rechtstreeks om in warmte. Of het gebruik energiezuinig uitpakt, hangt vooral af van de toepassing.

Gerichte infraroodverwarming kan voordelig zijn wanneer:

• Je alleen de plek verwarmt waar iemand aanwezig is.
• De hoofdverwarming hierdoor lager kan.
• Het paneel slechts korte tijd aanstaat.
• De ruimte niet voortdurend verwarmd hoeft te worden.
• De woning of kamer goed geïsoleerd is.
• Een thermostaat of sensor onnodig gebruik voorkomt.

Het voordeel verdwijnt wanneer verschillende zware panelen de hele dag aanstaan om een slecht geïsoleerde ruimte warm te houden. In zo’n situatie kan het stroomverbruik behoorlijk oplopen.

Bereken het verbruik aan de hand van het vermogen. Een paneel van 600 watt dat vijf uur onafgebroken op vol vermogen werkt, gebruikt maximaal 3 kWh elektriciteit. De werkelijke kosten hangen af van de regeling, gebruiksduur en je actuele stroomtarief.

Zijn infraroodpanelen duurzaam?

Elektrische verwarming veroorzaakt tijdens het gebruik in huis geen directe uitstoot. Dat betekent echter niet dat ieder infraroodpaneel automatisch volledig duurzaam is. De milieubelasting hangt onder meer af van de manier waarop de elektriciteit wordt opgewekt, het totale stroomverbruik, de isolatie van de woning en de levensduur van het paneel.

Ook met eigen zonnepanelen is het belangrijk om naar het moment van verbruik te kijken. De grootste warmtevraag ontstaat meestal in de winter, terwijl zonnepanelen dan minder elektriciteit produceren dan in de zomer.

Volgens Milieu Centraal zijn infraroodpanelen vooral een goede keuze als plaatselijke bijverwarming of voor ruimtes die kort worden gebruikt. Als hoofdverwarming zijn ze voornamelijk geschikt voor zeer goed geïsoleerde woningen.

Hoeveel vermogen heb je nodig?

Het benodigde vermogen kan niet uitsluitend worden bepaald aan de hand van het aantal vierkante meters. Ook de volgende factoren spelen mee:

• De isolatie van muren, vloer en dak.
• De aanwezigheid van dubbel of driedubbel glas.
• De hoogte van de ruimte.
• Het aantal buitenmuren.
• De gewenste binnentemperatuur.
• De plaatsing van het paneel.
• De afstand tussen het paneel en de gebruiker.
• Het gebruik als hoofd- of bijverwarming.

Meer panelen met een lager vermogen geven niet automatisch een beter of zuiniger resultaat. Een deskundige berekening voorkomt dat je te weinig vermogen installeert of juist onnodig veel elektriciteit gebruikt.

Wand- of plafondmontage?

Een plafondpaneel kan de warmte vrij naar beneden uitstralen en wordt minder snel geblokkeerd door meubels. Het plafond moet het gewicht van het paneel en de bevestiging wel veilig kunnen dragen.

Bij wandmontage is het belangrijk dat banken, kasten, gordijnen en deuren de stralingswarmte niet tegenhouden. Houd altijd de minimale afstanden aan die de fabrikant voorschrijft.

Hang een paneel niet zomaar boven een bed, zitplaats of werkplek zonder rekening te houden met de oppervlaktetemperatuur en aanbevolen montageafstand.

Waarop letten bij de aanschaf?

Vergelijk infraroodpanelen niet alleen op prijs en uiterlijk. Let ook op:

• Het elektrische vermogen.
• De afmetingen en het stralingsoppervlak.
• De opwarmtijd.
• Een ingebouwde of externe thermostaat.
• Mogelijkheid voor tijdschema’s.
• Een bewegings- of aanwezigheidssensor.
• Geschiktheid voor wand- of plafondmontage.
• De IP-beschermingsklasse bij plaatsing in vochtige ruimtes.
• Elektrische veiligheidskeurmerken.
• De garantie op het paneel en de regeling.
• De meegeleverde bevestigingsmaterialen.
• De bereikbaarheid van onderdelen en service.

Sinds 2024 bestaat er ook een Europees kwaliteitslabel voor infraroodverwarming. Een CE-markering is verplicht, maar is in de eerste plaats een verklaring van de fabrikant dat het product aan de Europese regels voldoet. Aanvullende onafhankelijke keurmerken kunnen meer zekerheid bieden over de geteste veiligheid.

Veilig gebruik van infraroodpanelen

De voorzijde van een infraroodpaneel kan heet worden. Raak het paneel daarom tijdens het gebruik niet aan en houd voldoende afstand tot gordijnen, meubels en brandbare materialen.

Volg altijd de montage- en gebruiksinstructies van de fabrikant. Dek het paneel niet af en gebruik geen verlengsnoer of stekkerdoos wanneer de fabrikant dit afraadt. Controleer ook of de elektrische groep voldoende capaciteit heeft wanneer je meerdere panelen wilt installeren.

De langgolvige warmtestraling van gewone infraroodpanelen wordt bij correct gebruik niet als schadelijk beschouwd. Claims dat deze panelen gezondheidsklachten voorkomen, de lucht gezonder maken of een medische werking hebben, zijn echter geen goede reden om voor deze verwarmingsvorm te kiezen.

Wanneer is een infraroodpaneel een goede keuze?

Een infraroodpaneel kan een praktische oplossing zijn wanneer je een vaste plek of weinig gebruikte ruimte kort en gericht wilt verwarmen. Denk aan een badkamer, thuiswerkplek of zithoek.

Voor het verwarmen van een volledige woning is meer onderzoek nodig. Kijk dan naar de isolatie, totale warmtevraag, verwachte stroomkosten en alternatieven zoals een warmtepomp. Laat je niet alleen overtuigen door algemene beloften over duurzaamheid en besparing, maar bereken wat in jouw woning werkelijk nodig is.

Zo gebruik je infraroodverwarming waarvoor deze het meest geschikt is: snel, plaatselijk en alleen wanneer er daadwerkelijk warmte nodig is.

Vind je onze artikelen handig?

Voeg Energie-winkels.nl toe als voorkeursbron in Google en zie onze artikelen vaker terug in Google.